X
تبلیغات
صدای فیلم - چند مطلب در مورد صدا . گوش .فرکانس آلت موسیقی . حنجره و...

صدای فیلم

موسيقي :

حوزه فركانس و شدت صوت در موسيقي بسيار وسيع تر از گفتار است . سيستمهاي پخش صوتي با وفاداري بالا ( HI – FI  ) حوزه فركانس 30 تا 150000 هرتز را بخوبي پخش مي كنند .

 

محدوده فركانس چند آلت موسيقي

نام ساز

حوزه فركانس

نام ساز

حوزه فركانس

پيانو

30 تا 7000

ويولن سل

30 تا 1000

باسون

100 تا 1000

ويولن

300 تا 5000

كلارينت

250 تا 3500

باس توبا

100 تا 600

ابوا

400 تا 2000

گفتار زن

260 تا 10000

فلوت

400 تا 4000

گفتار مرد

160 تا 8000

ترمبون

400 تا 2000

   ـــــ

     ــــــــ

 

فيزيولوژي گوش :

گوش انسان از سه قسمت به شرح زيرتشكيل شده است :

 

1)    گوش بيروني : لاله ـ مجرا ـ پرده گوش

2)    گوش مياني : استخوان هاي چكشي ، سنداني ، ركابي ـ شيپور استاش

3)    گوش دروني : ممبران بازيلار ـ حلزون ـ اعصاب

 

 صدا پس از برهم زدن تعادل مولكولهاي هوا بوسيله لاله گوش جهت يابي

شده واز طريق مجراي شنوائي پرده سماخ را مرتعش ميسازد و وارد گوش مياني

مي گردد .

در گوش مياني ارتعاشات دريافتي بوسيله استخوان هاي چكشي ، سنداني و ركابي پس از كاهش دامنه وافزايش فشار به ممبران بازيلار گوش دروني ارسال مي گردد كه اين پرده بيضي شكل در حلزون گوش واقع شده ومحل تشخيص فركانس هاي حوزه شنوائي ميباشد كه با استفاده از رشته هاي عصبي خاص (20000 رشته ) به مغز انتقال مي يابند .

حلزون گوش مملو از لنف است و وظيفه آن تبديل فشار هوا ناشي از ارتعاشات صوت به فشار مايعات است .  (mm hg  85  بهmm hg 5/3 )   

میدان شنوائي گوش انسان :

حدود شنوائی انسان را با واحدی بنام دسی بل ( db ) اندازه گیری می نمایند .

شنوائی گوش انسان در فرکانس های مختلف متفاوت است وحداقل وحداکثرانرژی لازم برای شنیده شدن فرق می کندکه به این فاصله ( بین آستانه شنوائی وآستانه دردناکی )  میدان شنوائی گویند .

 

آستانه شنوائی :

حداقل انرژی لازم برای شنیدن گوش در هرفرکانس را آستانه شنوائی درآن فرکانس گویند که در فرکانس های پائین ضعیف است و بیشترین حساسیت گوش بین فرکانس های 1000 تا 5000 هرتز می باشد .

 

آستانه دردناکی :

حداکثر انرژی قابل تحمل توسط گوش که درآن سطح از انرژی ،گوش درد می گیرد راآستانه دردناکی در آن فرکانس گویند که با کمی اختلاف در فرکانس های مختلف بین 130 تا 140 دسی بل می باشد .

 

آواز خواني :

 

آواي تارهاي صوتي شبيه صدای سازهاي بادي است كه باتمرين و آموزش مي توان نغمات موسيقي (نت ها ) را بوسيله تارهاي صوتي ساخت . بسياري از خوانندگان آواز مي توانند نزديك به دو اكتاو ( 16 نت پي درپي ) را بخوانند وتنها معدودي توانائي خواندن سه اكتاو (24 نت پي درپي ) را دارند .

يك خواننده به تنهائي توانائي اجراي همه فركانس هاي موسيقي را ندارد و بدين علت در موسيقي كلاسيك چندين خواننده شركت مي نمايندكه هركدام بخشي ازحوزه  فركانس هاي موسيقي را مي خوانند .

 

حوزه فركانس هاي آوازخواني نام هاي ويژه اي دارند كه در جدول زيرآمده است :

 

نام حوزه فركانس آواز خواني

حوزه فركانس (HZ)

مردان

باس

85 ( به ندرت 65  ) تا 320

باريتون

100 تا 380

تنور

          130 تا 640

زنان

آلتو

170 تا 640

متزوسوپرانو

250 تا 850

سوپرانو

300 تا 1000 وگاه بالاتر

                  

شاخص هاي كيفيت صدا :

 

1)     حجم صدا ( بلندي ، شدت ، ارتفاع )

2)     فركانس ( 20 تا 20000  HZ )

3)     نويز

4)     ايراد مكانيكي دستگاههاي ضبط و پخش ( WOW & FLUTTER )

 

گفتار :

تارهاي صوتي حنجره بوسيله جريان هواي شش ها به ارتعاش درآمده وايجاد نوسانات پريوديك مي نمايد كه اين ارتعاشات درصداي مردان تركيبات فركانسي از 80  تا 8000 هرتز ودر صداي زنان تركيبات فركانسي از 150 تا 10500 هرتز توليد مي كند .

شكل موج هواي حامل صدا از دهان وتغييرات آن بسيار پيچيده است وداراي يك نت اصلي با مجموعه اي ازنتهاي فرعي است . فركانس نت اصلي دانگ صداي انسان راتعيين مي كند .

بخش اعظم انرژي موج گفتار در فركانس هاي پائين صرف مي شود ولي اين فركانس ها در وضوح آن نقشي ندارد . در فركانس 150 هرتز گفتار خفه است و وضوح لازم را ندارد .

وضوح گفتارمربوط به فركانس هاي بالاست هرچند انرژي اين فركانس ها كم است ، اما وضوح بيشتري دارند . گفتاري كه اصوات بم درآنها تضعيف شود ، وضوح بهتري مي يابند.

 

 

چند خصوصيت صدا در احساس شنوائي :

 

1)  شدت صدا (دامنه , ارتفاع) : هر چه مقدار انرژي صوتي بوجودآورنده موج صوتي بيشتر باشد دامنه  ارتعاش آن نيز قوي تر وشدت صدا بيشتر است و واحدآن دسي بل (db) مي باشد .

 

2)  بلندي (فون) :تعبير گوش انسان از مقدار انرژي صوتي راگويند كه در فركانس هاي مختلف با توجه به منحني شنوائي گوش انسان متفاوت است .

 

3)     نغمه (تن) : به صدائي تك فركانس گويند ( مثلا 440 hz ) كه چندان دلپذير نيست .

 

4)  نوا (طنين) : اگر يك موج صوتي علاوه بر فركانس اصلي (نغمه) داراي هارمونيك هاي فركانسي نيز باشد ( كه مضارب زوج و فرد فركانس اصلي با دامنــه هاي متفـــاوت مي باشند) صدا داراي طنين است  . طنين موجب دلنشيني وزيبائي صدا مي گردد و عاملي براي تفاوت صداي انسان ها و سازها با يكديگر است .

 

5)  غوغا (نويز) : هرگونه صداي ناخواسته در جريان ضبط وپخش صدا را گويند  كه شامل نويز محيط ( صداي تهويه-ورود صداي بيرون استوديو به داخل استوديو..... ) و نويز ناشي از ارتباط بد جكها و اتصالات , القاي جريان برق , تلفن بي سيم , موبايل ..... برروي بلندگوها و ميكروفن ها مي باشد .

  

آكوستيك ( صوت ) :

توليد , انتقال و دريافت انرژي را بصورت ارتعاش در ماده گويند .

 

۳) فرکانس (F) : به تعداد تكراريك موج در ثانيه گويند . واحد آن هرتز (HZ) مي باشد .

 

 

حوزه فركانس شنوائي :

     اين حوزه توسط يك گوش سالم بين  20 تا  20000  HZ مي باشد كه بيشترين حساسيت گوش انسان در فركانس هاي مياني ( 250 تا 8000 ) مي باشد .

اين حوزه شامل سه بخش فركانسي مي گردد :

1)     محدوده  20 تا 250  HZ ( فركانس پائين )

2)     محدوده 250 تا 8000  HZ ( فركانس مياني )

3)     محدوده 8000 تا 20000 HZ ( فركانس بالا )

ادراك گوش انسان از فركانس هاي پائين صداي بم واز فركانس هاي بالا صداي زير مي باشد .

لازم به ذكر است كه گوش انسان وجانداران تنها محدوده معيني از فركانس هاي صوتي را         دريافت مي كندو بيشتر وكمتر از آن را نمي شنود .

 

 

انسان

20 - 20000

مرغ نوروزي

170 - 22000

دلفين

35 - 140000

گربه

60 - 60000

خفاش

1000 - 100000

قورباغه

50 - 10000

جيرجيرك

100 - 17000

 

خصوصيات امواج صوتي :

 

 

1)     طول موج (l) : يك موج سينوسي در محيط انتشار خود دائماً تكرارميشود واز همين فرم تبعيت مي نمايد .

به فاصله بين دونقطه همانند در ميدان آكوستيكي طول موج گويند .               

       

2) سرعت صوت (V) : در مواد مختلف يكسان نيست . ( جامد – مايع – گاز )

    در هوا تقريبا 340  متر بر ثانيه است . چون سرعت صوت ثابت است با افزايش فركانس طول 

   موج نيز كاهش پيدا مي كند . ( نسبت عكس )                             l   . V= F      

 

نوع ماده

دماي محيط (سانتيگراد)

سرعت انتشار صوت (متربرثانيه)

گازها

اكسيدكربن

اكسيژن

هوا

هوا

هليوم

 

 

0

0

0

20

0

 

259

316

331

343

965

مايعات

كلروفرم

اتانول

جيوه

آب

 

20

20

20

20

 

1004

1162

1450

1482

 

جامدات

قلع

مس

شيشه

فولاد

 

-

-

-

 

 

1960

5010

5640

5660

 

آكوستيك ( صوت ) :

توليد , انتقال و دريافت انرژي را بصورت ارتعاش در ماده گويند .

 

صدا :

نوعي از انرژي كه توسط منابع صوتي توليد ميشودودر محيط هاي مادي انتشار پيدا مي كند .       ( جامد – مايع – گاز )

 

منابع صوتي :

منابعي از انرژي هستند كه با برهم زدن تعادل مولكولهاي محيط اطراف خود(جامد – مايع – گاز) صدا توليد مي كند .

منابع صوتي شامل تقسيم بندي ذيل مي گردد :

1)     اجسام مرتعش كه دراثر لرزش وارتعاش آنها صدا توليد ميشود . (پوست طبل ها – ممبران بلندگو ها – سيم سازهاي زهي)

2)     اجسامي كه در اثر ارتعاش هواي عبوري از درون آنها صدا توليد ميشود . (سازهاي بادي)

3)     اجسام متحركي كه با حركت آنها در هوا صدا توليد ميشود . (هلي كوپتر - پنكه)

4)     اجسامي كه دراثر تغيير ناگهاني فشار در محيط صدا  توليد مي كنند . (انفجار بمب – شليك گلوله)

5)     گازهائي كه دراثراحتراق با فشار وسرعت زياد از جسمي خارج ميشوند وتوليد صدا       مي كنند . (اگزوز جت)

6)     تارهاي صوتي كه پس از عبور هواي ريه ها از روي آنها صدا توليد مي كنند . (انسان- حيوان)

 

دراثر حركت اشياﺀ انرژي صوتي بصورت موج توليد ودر محيط منتشر ميشود مثل حركت موجي آب در اثرانداختن سنگ در آب كه به اين شكل از موج ( امواج سينوسي ) گويند .

مثل ارتعاش دياپازون – حركت پاندول ساعت

 

+ نوشته شده در  ساعت   توسط م ج ی د  |